Jak odrestaurowa膰 stare zniszczone zdj臋cia?

27 mar 2020

Ostatnio przez ca艂ego Facebooka przetoczy艂a si臋 akcja publikowania starych zdj臋膰 z dzieci艅stwa. Tysi膮ce os贸b w ci膮gu kilku dni umie艣ci艂o na portalach spo艂eczno艣ciowych swoje archiwalne fotografie z czas贸w szkolnych czy studenckich. By艂 to naprawd臋 spektakularny i robi膮cy wra偶enie powr贸t do przesz艂o艣ci, a ka偶de z tych zdj臋膰 z pewno艣ci膮 ma ogromn膮 warto艣膰 sentymentaln膮 dla ich w艂a艣cicieli.

To, co mnie uderzy艂o w tych wszystkich fotografiach, to fakt, 偶e wi臋kszo艣膰 z nich jest ju偶 mocno zniszczona - zdj臋cia s膮 wyblak艂e, po偶贸艂k艂e a czasem porysowane czy uszkodzone. 


Jako fotografka patrz臋 na takie bezcenne rodzinne pami膮tki troch臋 z b贸lem serca, poniewa偶 zdaj臋 sobie spraw臋, 偶e 偶ywot tych zdj臋膰 nie b臋dzie d艂ugi. Za jaki艣 czas te stare fotografie ca艂kiem wyblakn膮, a nawet, je艣li zosta艂y ju偶 zeskanowane jako pliki cyfrowe i zabezpieczone na komputerze, to up艂yw czasu oraz przebarwienia s膮 na nich tak samo widoczne. 

Jednak istnieje spos贸b, aby stare zniszczone fotografie odrestaurowa膰, naprawi膰 uszkodzenia, poprawi膰 ich kolor oraz jako艣膰, a tym samym zapewni膰 im trwa艂o艣膰 na kolejne d艂ugie lata. Jak to zrobi膰? O tym opowiem Wam w poni偶szym poradniku.


Poradnik: jak zrobi膰 retusz starych zniszczonych zdj臋膰?


A dok艂adnie opowiem Wam, jak u mnie wygl膮da od A do Z proces restaurowania starych fotografii. Jest to proces do艣膰 czasoch艂onny, ale efekty s膮 na tyle spektakularne, 偶e naprawd臋 warto po艣wi臋ci膰 czas. Nawet gdy praca nad takimi zdj臋ciami troch臋 mi si臋 nu偶y, to zawsze pami臋tam o fakcie, 偶e dzi臋ki tej pracy ocal臋 czyje艣 wspomnienia od zapomnienia! Ochroni臋 czyje艣 wa偶ne pami膮tki i dam im drugie 偶ycie! Przecie偶 to s膮 absolutnie bezcenne skarby: fotografie z dawnych lat ze starych album贸w, najbardziej wzruszaj膮ce zdj臋cia z dzieci艅stwa, fotografie z okresu szko艂y lub studi贸w, zdj臋cia z dziadkami, rodzicami lub innymi bliskimi osobami, fotografie z najukocha艅szych miejsc

Od czego zaczynam retusz starych fotografii? 


Przede wszystkim od zeskanowania zdj臋膰 jako pliki JPG. w mo偶liwie du偶ej rozdzielczo艣ci, aby mo偶na by艂o na nich wykonywa膰 dok艂adn膮 korekt臋. Najlepiej zrobi膰 to na skanerze dedykowanym do takiego celu lub na skanerze dost臋pnym w wi臋kszo艣ci naszych domowych/biurowych drukarek. Zeskanowane zdj臋cia w formie plik贸w cyfrowych mo偶na podda膰 obr贸bce fotograficznej.

Je艣li kto艣 nie ma do dyspozycji skanera, to mona te偶 zeskanowa膰 stare zdj臋cia przy pomocy zwyk艂ego smartfona. Wystarczy zainstalowa膰 w telefonie aplikacj臋 do skanowania zdj臋膰. Jest obecnie wiele darmowych 鈥瀉pek鈥 na telefon, np. Google Skaner Zdj臋膰. Jednak trzeba pami臋ta膰, 偶e w贸wczas jako艣膰 i wielko艣膰 zdj臋膰 nie b臋dzie ju偶 tak dobra, jak w przypadku normalnego skanera. Ale wci膮偶 b臋dzie wystarczaj膮co dobra, 偶eby te pliki wyretuszowa膰 i ewentualnie wydrukowa膰. 

Bardzo wa偶ne jest to, aby archiwalne fotografie zosta艂y zeskanowanie - w 偶adnym razie nie r贸b zdj臋cia zdj臋ciu, gdy偶 wtedy powstan膮 brzydkie odblaski i jako艣膰 plik贸w bardzo si臋 pogorszy.


No dobrze, mamy ju偶 zeskanowane nasze ukochane rodzinne fotografie ze starych album贸w, wi臋c mo偶emy przej艣膰 do ich restaurowania. Retusz starych zdj臋膰 najlepiej mi si臋 wykonuje w programie Photoshop, w kt贸rym wykonuj臋 wi臋kszo艣膰 naprawczej obr贸bki oraz w programie Nik Collection, w kt贸rym wykonuj臋 poprawki ko艅cowe.

Usuwanie py艂u, plam, rys i uszkodze艅


Na pocz膮tek otwieram zdj臋cie w progranie Photoshop i pracuj膮c w powi臋kszeniu, skrupulatnie usuwam py艂, ma艂e plamki i rysy. U偶ywam do tego celu zamiennie r贸偶nych narz臋dzi Photoshopa, takich jak p臋dzel koryguj膮cy, punktowy p臋dzel koryguj膮cy oraz 艂atka. Nast臋pnie przechodz臋 do retuszu wi臋kszych plam i uszkodze艅 - tutaj przydatnymi narz臋dziami jest stempel, p臋dzel i pr贸bnik kolor贸w. W przypadku wi臋kszych uszczerbk贸w fotografii czasami musz臋 dosztukowa膰 jej cz臋艣膰 z innego fragmentu zdj臋cia, a nast臋pnie odpowiednio dopasowa膰 maskowanie i koloryt sztukowanego elementu. Korzystam te偶 z narz臋dzia PS do poprawiania czerwonych oczu, kt贸re do艣膰 cz臋sto zdarzaj膮 si臋 na starych kolorowych fotografiach ze wzgl臋du na u偶ycie lampy b艂yskowej.

Poprawianie kontrastu zdj臋cia


Gdy ju偶 zako艅cz臋 proces usuwania rys, zabrudze艅 i uszkodze艅, przechodz臋 do pracy nad kontrastem. Stare zdj臋cia zazwyczaj s膮 wyblak艂e, utraci艂y nasycenie i kontrast, przez co s膮 ma艂o wyraziste. Ja podnosz臋 kontrastowo艣膰 obrazka, pracuj膮c na poziomach, krzywych lub trybach mieszania warstw Photoshopa. Trzeba jednak tu bardzo uwa偶a膰, aby nie przesadzi膰 i nie pogorszy膰 stanu zdj臋cia. Pami臋tajmy, 偶e zeskanowane zdj臋cie to nie jest plik RAW zawieraj膮cy mn贸stwo danych o obrazie, tylko p艂aski plik JPG. i to w dodatku przedstawiaj膮cy stare, podniszczone zdj臋cie wykonane dawnym analogiem. Jako艣膰 obrazu 藕r贸d艂owego sama w sobie jest na tyle z艂a i nadszarpni臋ta przez czas, 偶e zbyt intensywna ingerencja cyfrowa mog艂aby jeszcze pogorszy膰 jego stan. Dlatego modyfikuj膮c kontrast najwa偶niejszy jest umiar.

Korekta koloru


Na koniec zostawiam sobie najtrudniejsz膮 cz臋艣膰 roboty - modyfikacj臋 barw na zdj臋ciu. W przypadku ratowania starej czarno-bia艂ej fotografii sprawa jest znacznie prostsza. Gorzej jest w przypadku zdj臋膰 kolorowych, kt贸re z rzeczywistego koloru ju偶 dawno s膮 鈥瀢yprane鈥, s膮 po prostu wyblak艂e, a w dodatku pojawiaj膮 si臋 na nich brzydkie przebarwienia. Wi臋kszo艣膰 dawnych zdj臋膰 jest po偶贸艂k艂a i w艂a艣ciwie jedyna informacja o kolorze, jak膮 mamy, to mniejsza lub wi臋ksza zawarto艣膰 偶贸艂tej barwy na poszczeg贸lnych fragmentach fotografii. Niekt贸re zdj臋cia kolorowe s膮 w tak z艂ym stanie, 偶e znacznie lepiej jest je przerobi膰 na czarno-bia艂e, ni偶 na si艂臋 ratowa膰 kolor.

Niemniej jednak, z kolorowymi te偶 w wielu przypadkach da si臋 popracowa膰 - zw艂aszcza przy odpowiedniej dozie umiej臋tno艣ci i cierpliwo艣ci :). Retuszuj膮c stare zdj臋cie zrobione w kolorze, pracuj臋 etapami i zawsze bardzo ostro偶nie, aby nie zniszczy膰 zdj臋cia. Tutaj trzeba jeszcze bardziej uwa偶a膰, ni偶 podczas pracy z kontrastami, bo najmniejsza nawet zmiana kolorystyki zdj臋cia generuje szumy. Je艣li przesadzimy, to zniszczyli i tak ju偶 na starcie podniszczone zdj臋cie, a tego chyba nie chcemy, prawda?

Dlatego ja modyfikacj臋 kolorystyczn膮 zaczynam przede wszystkim od zmniejszenia saturacji dominuj膮cej barwy 偶贸艂tej na ca艂ym zdj臋ciu, a w miejscach, gdzie jednak ten 偶贸艂ty jest potrzebny, stosuj臋 miejscowe maskowanie (tryb maski w Photoshopie i delikatnej pracy z mi臋kkim p臋dzlem). Nast臋pnie przechodz臋 do bardzo delikatnej korekty koloru czerwonego i podobnie jak wcze艣niej, pracuj臋 z maskami i p臋dzlem, by miejscowo zdj膮膰/zmieni膰 dok艂adnie tyle koloru, ile nale偶y. W zale偶no艣ci od potrzeb u偶ywam r贸偶nych warstw dopasowania (barwa/nasycenie, balans kolor贸w, krzywe, kolor selektywny, jasno艣膰/kontrast). Przez ca艂y czas pracy z barw膮 kontroluj臋, czy wykonywane przeze mnie zmiany nie wp艂ywaj膮 negatywnie na jako艣膰 zdj臋cia. Na koniec zazwyczaj nak艂adam jeszcze w warstwach dopasowania delikatny filtr kolorystyczny - na ca艂e zdj臋cie lub miejscowo).

Wyostrzanie miejscowe


Ufff, najtrudniejsza praca ju偶 za mn膮, teraz czas na podrasowanie punkt贸w ostro艣ci na starej analogowej fotografii. I zn贸w jak mantr臋 b臋d臋 powtarza膰 - robimy to z umiarem. W przypadku tak starych zdj臋膰 nie mamy zbyt wielu danych o widocznym obrazku, dlatego, je艣li przesadzimy z wyostrzaniem, to wyostrzymy szumy, zamiast zdj臋cia. W przypadku retuszu dawnych fotografii ja nigdy nie decyduj臋 si臋 na wyostrzanie ca艂ego obrazka, a jedynie robi臋 to miejscowo. Delikatnie wyostrzam najwa偶niejsze miejsca w okolicy oryginalnych punkt贸w ostro艣ci z艂apanych przez autora fotografii. Zazwyczaj s膮 to oczy postaci, usta i fragmenty w艂os贸w. Wyostrzam je delikatnie w Photoshopie, korzystaj膮c z filtra g贸rnoprzepustowego.

Dodawanie/wyr贸wnanie ziarna


Ju偶 prawie koniec! Teraz zosta艂o mi tylko wyr贸wnanie ziarna na zdj臋ciu. Stare analogowe fotografie charakteryzuj膮 si臋 widocznym i bardzo klimatycznym ziarnem. To taki znak rozpoznawczy zdj臋膰 z poprzedniej epoki. Niestety, up艂yw czasu na tyle poniszczy艂 fotografie, 偶e ziarno jest przebarwione i nier贸wne. Dlatego ja je w magiczny spos贸b naprawiam. :)

Mog艂abym w艂a艣ciwie ca艂膮 obr贸bk臋 zako艅czy膰 w Photoshopie, ale je艣li chodzi o naprawianie ziarna na zdj臋ciach, to nawet Photoshop nie dor贸wna cudownej wtyczce Nik Collection! Tylko w tym programie ziarno wygl膮da faktycznie jak retro ziarno z dawnych lat, a nie jak zwyk艂y szum. Dlatego w sprawie ziarna zawsze przenosz臋 si臋 do programu Nik Collection i korzystam z wtyczki Analog Efex Pro 2 (w przypadku zdj臋膰 kolorowych) lub Silver Efex Pro 2 (w przypadku zdj臋膰 czarno-bia艂ych).

No i gotowe! Stare fotografie po艂膮czone z nowymi technologiami daj膮 naprawd臋 niez艂y lifting. :) 


Po zako艅czeniu obr贸bki odsy艂am stare-nowe zdj臋cia do klienta jako pliki cyfrowe, kt贸re mo偶na zarchiwizowa膰 na dysku lub w chmurze. Mog臋 te偶 te fotografie wydrukowa膰 na profesjonalnym papierze fotograficznym, 偶eby stworzy膰 z nich nowy trwa艂y album. Mog臋 te偶 zaprojektowa膰 z nich fotoalbum na twardych kartach, kt贸ry z pewno艣ci膮 b臋dzie przepi臋kn膮 rodzinn膮 pami膮tk膮 - stare wspomnienia, ale w zupe艂nie nowej ods艂onie! A ja pozostan臋 z satysfakcj膮, 偶e da艂am cudzym wspomnieniom drugie i d艂ugie 偶ycie! :)

Je艣li potrzebujesz odrestaurowa膰 swoje fotograficzne pami膮tki, ale nie masz ku temu narz臋dzi, umiej臋tno艣ci b膮d藕 czasu, to ja mog臋 zrobi膰 to dla Ciebie. Wejd藕 na moj膮 stron臋, gdzie znajdziesz szczeg贸艂y oferty lub skontaktuj si臋 ze mn膮 w tej sprawie: https://fotonka.pl/oferta/retusz-starych-zdjec